มังคุด เป็นไม้ยืนต้นมีความสูงประมาณ 10-25 เมตร มียางสีเหลือง ใบหนา ผลกลมเมื่อแก่และจะมีสีม่วง เนื้อข้างในฉ่ำน้ำ มีชื่อสามัญ ว่า Mangosteen มังคุดเป็นผลไม้ที่ได้ชื่อว่าเป็นราชินีแห่งผลไม้ เนื่องจากลักษณะภายนอกของผลนั้นจะมีกลีบเลี้ยงติดอยู่ที่ขั้วของผลคล้ายมงกุฎของพระราชินี เนื้อข้างในมีสีขาว รสชาติหวานและมีฤทธิ์เย็น สามารถแก้ร้อนในจากทุเรียนได้
เหตุที่มังคุดจัดเป็นสุมนไพรไทยนั้น เนื่องจากเนื้อและเปลือกมังคุดมีสรรพคุณเป็นยาสุมนไพร เช่น เมื่อกินมังคุดเข้าไปจะช่วยลดอาการร้อนในหลังจากการทานทุเรียนเข้าไปได้ อีกทั้งกากใยในเนื้อมังคุดที่ทานไปนั้นจะมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อนๆช่วยให้ระบบขับถ่ายดีขึ้นแก้อากาท้องผูกได้ นอกจากนี้เปลือกมังคุดที่มีรสฝาดนั้นมีสารเคมีต่างๆ ที่เป็นประโยชน์แก่ร่างกาย อาทิ Chrysanthemin, Xanthone, Garcinone A, Garcinone B, Gartanin, Mangostin, Kolanone ช่วยรักษาอาการต่างเหล่านี้ได้
- อาการท้องเสีย และโรคลำไส้ โดยการใช้เปลือกมังคุดครึ่งผลต้อมกับน้ำ ใช้รับประทาน
- รักษาอาการท้องเดินท้องร่วง โดยใช้เปลือกมังคุดตากแห้งต้อมกับน้ำปูนใส หรือผนกับน้ำ รับประทานทุก 1 ช้อนโต๊ะ ทุกๆ 4 ชม.
- ยาแก้บิด ใช้เปลือกแห้งครึ่งผล ย่างไฟให้เกรียม ฝนกับน้ำปูนใส ละลายกับน้ำสุก รับประทานทุกๆ 2 ชม.
- รักษาแผลพุพอง เน่าเปื่อย หรือแผลน้ำกัดเท้า โดยใช้ ผลสดหรือแห้งก็ได้ ผลกับน้ำปูนใส ใช้ทาแผลวันละ 2-4 ครั้ง ข้อควรปฏิบัติในการใช้เปลือกมังคุดทาแผลคือ ต้องล้างทำความสะอาดบริเวณที่เป็นแผลให้สะอาดก่อนแล้วจึงค่อยนำยาจากเปลือกมังคุดมาทา จะสามารถทำให้ทุเลาลงได้
